Shfuqizimi i Nenit 21 të Rregullores për Personelin Arsimor nga Gjykata Supreme
Shfuqizimi i Nenit 21 të Rregullores Nr.19/2024 nga Gjykata Supreme: Hierarkia e Akteve Normative në Sistemin Arsimor
Kolegji i Gjykatës Supreme të Kosovës ka nxjerrë aktgjykim në çështjen juridike të konfliktit administrativ, të iniciuar nga paditësi: Këshilli Drejtues i Shkollës Fillore të Mesme të Ulët “Xhavit Ahmeti”. Padia ishte drejtuar kundër Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe Ministrisë së Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit (MASHTI), me objekt shfuqizimin e aktit nënligjor normativ, përkatësisht nenit 21 të Rregullores (QRK) Nr.19/2024 për Procedurat e Përzgjedhjes dhe Emërimit të Personelit Arsimor në Institucionet Publike Parauniversitare.
Pas shqyrtimit gjyqësor publik, Gjykata Supreme ka aprovuar si të themeltë kërkesëpadinë e paditësit, duke shpallur të paligjshëm dhe duke shfuqizuar nenin 21 të rregullores së lartpërmendur, e cila ishte miratuar me Vendimin e Qeverisë Nr.03/212 të datës 10.07.2024. Në të njëjtin vendim, gjykata ka refuzuar kërkesën e paditësit për caktimin e masës së përkohshme të sigurimit.
Analiza Ligjore e Konfliktit midis Ligjit dhe Rregullores
Në arsyetimin e saj, Gjykata Supreme ka sqaruar kufijtë e autoritetit normativ të organeve ekzekutive. Gjykata vlerëson se Qeveria e Kosovës ka pasur kompetencë të plotë kushtetuese dhe ligjore për të nxjerrë një rregullore të përgjithshme për procedurat e personelit arsimor. Megjithatë, neni 21 i kësaj rregulloreje ka dështuar të ruajë përputhshmërinë me aktin juridik më të lartë që rregullon këtë fushë — përkatësisht me nenin 35, paragrafi 4 të Ligjit Nr.04/L-032 për Arsimin Parauniversitar në Republikën e Kosovës.
Parimi Lex Specialis: Ligji për Arsimin Parauniversitar, si ligj i veçantë, përcakton taksativisht se përzgjedhja e mësimdhënësve duhet të bëhet nga një komision i themeluar nga Drejtoria Komunale e Arsimit (DKA). Ky ligj mandaton që në përbërje të komisionit të përfshihen nevojshëm edhe drejtori i institucionit përkatës arsimor dhe përfaqësuesit e Këshillit Drejtues të asaj shkolle.
Neni 21 i Rregullores Nr.19/2024 kishte ndryshuar në mënyrë unilatérale këtë strukturë të përcaktuar ligjërisht, duke përjashtuar drejtorët e shkollave dhe përfaqësuesit e këshillave drejtues nga procesi i vlerësimit dhe përzgjedhjes. Ky ndryshim ka rënë ndesh me dispozitat e ligjit në fuqi dhe ka shkelur drejtpërdrejt parimin e hierarkisë së akteve juridike, sipas të cilit një akt nënligjor nuk mund të ngushtojë apo të ndryshojë vullnetin e shprehur të ligjvënësit.
Efektet Praktike të Vendimit të Gjykatës Supreme
Me shfuqizimin e kësaj dispozite, përbërja e komisioneve për pranimin e personelit arsimor në të gjitha institucionet e arsimit parauniversitar në Kosovë duhet t'i kthehet formës së paraparë me Ligjin Nr.04/L-032. Kjo nënkupton që komunat dhe DKA-të nuk mund të zbatojnë më nenin 21 të rregullores së Qeverisë dhe janë të obliguara të përfshijnë strukturat e brendshme të shkollave (drejtorin dhe këshillin) në proceset e ardhshme të rekrutimit.
| Elementi Procedural | Të Dhënat Sipas Aktgjykimit |
|---|---|
| Akti i Shfuqizuar | Neni 21 i Rregullores (QRK) Nr.19/2024 (Vendimi Nr.03/212) |
| Akti Ligjor i Shkelur | Neni 35, paragrafi 4 i Ligjit Nr.04/L-032 për Arsimin Parauniversitar |
| Masa e Përkohshme | E refuzuar (pasi shfuqizimi i meritës e bën të panevojshme) |
| Efekti Juridik | Rikthimi i drejtorëve të shkollave dhe këshillave në komisionet përzgjedhëse |
Ky vendim i Gjykatës Supreme shërben si një udhëzues i rëndësishëm për të gjitha institucionet publike, duke rikujtuar se aktet nënligjore (rregulloret, udhëzimet administrative, urdhëresat) janë ekskluzivisht në funksion të zbatimit të ligjit dhe nuk kanë fuqi juridike të ndryshojnë apo të kufizojnë të drejtat dhe organet e sanksionuara me ligj.