REPUBLIKA E KOSOVËS | GJYKATA SUPREME
Zëvendësimi i Anëtarëve në Kuvende Komunale: Analizë e Rastit të Klinës
Si prevalon Kuota Gjinore mbi renditjen me vota në rastet e zëvendësimit?
Çështja juridike e ngritur nga kandidati Arif Elezaj (AAK) në Klinë ka sjellë në vëmendje një dilemë të rëndësishme ligjore: **A ka përparësi numri i votave ndaj kuotës gjinore gjatë zëvendësimit të anëtarëve të dorëhequr?** Ankuesi pretendonte se ulësja në Kuvendin Komunal i takonte atij sipas renditjes në listë, por KQZ kishte vendosur ndryshe për të ruajtur ekuilibrin gjinor.
Arsyetimi i Gjykatës Supreme
Gjykata Supreme sqaroi se zbatimi i kuotës gjinore nuk përfundon me certifikimin e listave. Ky parim duhet të zbatohet në mënyrë aktive edhe gjatë shpërndarjes së mandateve dhe zëvendësimit të tyre gjatë mandatit legjislativ.
1. Pragu prej 30%
Ligji kërkon që të paktën 30% e anëtarëve t'i përkasin gjinisë më pak të përfaqësuar. Ky është një prag **minimal**, që do të thotë se çdo shifër nën këtë (p.sh. 25%) është shkelje ligjore.
2. Tejkalimi i Kuotës
Gjykata konfirmoi se tejkalimi i 30-përqindëshit (p.sh. arritja në 50%) nuk përbën shkelje. Përkundrazi, kjo është në harmoni me frymën e Kushtetutës për barazi gjinore.
3. Matematika e Mandateve
Në një grup prej 4 kandidatësh, 1 femër përfaqëson vetëm 25%. Për të përmbushur minimumin ligjor, duhen të paktën 2 femra (50%), edhe nëse kandidati mashkull ka më shumë vota.
Përfaqësimi Gjinor: Teoria vs. Praktika
Skema ilustruese se si ndryshon radhitja e kandidatëve kur ndërhyn mekanizmi i korrektimit gjinor.
Përfundimi
Ky vendim i Gjykatës Supreme (AA.nr.12/2026) vërteton se renditja e kandidatëve sipas votave të fituara është e varur nga detyrimet për barazi gjinore. Përfaqësimi politik nuk është thjesht garë shifrash individuale, por një proces që duhet të garantojë përfshirjen e të gjitha grupeve sipas standardeve kushtetuese.
