Neni 13 – Nevoja ekstreme
Kodi Penal i Republikës së Kosovës
Teksti i Nenit 13
1. Vepra e kryer në kushtet e nevojës ekstreme nuk është vepër penale.
2. Nevoja ekstreme ekziston nëse personi e kryen veprën për të zmbrapsur prej vetes ose tjetrit rrezikun e atëçastshëm e të paprovokuar, i cili nuk mund të evitohet në mënyrë tjetër, me kusht që e keqja e shkaktuar të mos jetë më e madhe se e keqja që është kanosur.
3. Kur kryesi e shkakton rrezikun nga pakujdesia apo i tejkalon kufijtë e nevojës ekstreme, dënohet më butë. Kur kryesi i tejkalon kufijtë në rrethana veçanërisht lehtësuese, ai mund të lirohet nga dënimi.
4. Nuk ekziston nevoja ekstreme nëse kryesi ka qenë i obliguar me ligj që t’i ekspozohet rrezikut.
Shpjegim
Neni 13 përcakton se një vepër e kryer për të shmangur një rrezik të menjëhershëm dhe të paprovokuar nuk konsiderohet penale, përderisa është e domosdoshme dhe nuk shkakton dëm më të madh se rreziku i shmangur. Ligji gjithashtu parashikon dënim më të lehtë ose lirimin nga dënimi në raste kur tejkalohen kufijtë e nevojës ekstreme për shkak të rrethanave lehtësuese.
Pikat kryesore
- Veprat e kryera në nevojë ekstreme nuk janë penale.
- Kushti: dëmi i shkaktuar nuk duhet të jetë më i madh se rreziku i shmangur.
- Tejkalimi i kufijve sjell dënim më të lehtë ose lirimin nga dënimi.
- Nuk zbatohet kur personi ka qenë i detyruar me ligj të përballojë rrezikun.