Mospagesa e Pushimit të Lehonisë pas Skadimit të Kontratës së Punës
Data e vendimit: 20.02.2025
Numri i lëndës: AC.nr. 399/22
Fjalë kyçe: Skadim i kontratës së punës, mospagesa e pushimit të lehonisë
Rrethanat Faktike
E punësuara ishte në marrëdhënie pune me punëdhënësin sipas një kontrate me afat të caktuar që skadoi më 30.05.2019. Gjatë kësaj periudhe, ajo ishte shtatzënë dhe më 03.09.2019, lindi fëmijën e saj.
Punëdhënësi nuk e vazhdoi kontratën pas skadimit të saj, ndërsa e punësuara kërkoi në gjykatë kompensim për gjashtë muajt e pushimit të lehonisë, duke pretenduar se mosvazhdimi i kontratës ishte i paligjshëm për shkak të gjendjes së saj si lehonë.
Vendimi i Gjykatës Themelore
Gjykata Themelore në Gjilan (Dega në Viti), me Aktgjykimin C.nr. 491/20 të datës 19.11.2021, e aprovoi pjesërisht padinë dhe obligoi punëdhënësin të paguajë kompensim për pushimin e lehonisë për periudhën prej 01.08.2019 deri më 31.01.2020.
Gjykata e shkallës së parë e bazoi këtë vendim në të drejtën për pushim të lehonisë të garantuar me Nenin 49 të Ligjit të Punës, duke injoruar faktin se kontrata ishte me afat të caktuar dhe kishte përfunduar sipas ligjit.
Ankesa dhe Vendimi i Gjykatës së Apelit
E paditura paraqiti ankesë në Gjykatën e Apelit, e cila me Aktgjykimin AC.nr. 399/22 të datës 20.02.2025, e aprovoi pjesërisht ankesën dhe e refuzoi kërkesëpadinë si të pabazuar, duke konstatuar se mosvazhdimi i kontratës nuk përbën shkëputje të saj dhe rrjedhimisht nuk është në kundërshtim me ligjin.
“Në këtë rast, me vet faktin e mosvazhdimit të kontratës së punës, është nënkuptuar se kontrata ka përfunduar për shkak të skadimit të saj, dhe nuk bëhet fjalë për ndërprerje të njëanshme apo të parakohshme të marrëdhënies së punës.”
Analizë Juridike
Ky vendim qartëson dallimin mes shkëputjes së kontratës dhe mosvazhdimit të saj. Neni 53 i Ligjit të Punës ndalon shkëputjen e kontratës gjatë lehonisë, por nuk e ndalon mosvazhdimin e një kontrate që ka skaduar sipas afatit të saj ligjor.
Gjykata interpreton me drejtësi se kur marrëdhënia e punës përfundon për shkak të skadimit të kontratës, punëdhënësi nuk ka detyrimin të vazhdojë pagesat për pushimin e lehonisë, pasi marrëdhënia ligjore ndërmjet palëve nuk ekziston më.
Implikimet Praktike
Punëdhënësit janë të lirë të mos vazhdojnë kontratat me afat të caktuar, edhe nëse punëmarrësja është shtatzënë apo në pushim të lehonisë, për aq kohë sa mosvazhdimi ndodh në përputhje me afatin kontraktual dhe nuk përbën shkëputje të parakohshme.
Punëmarrësit, në anën tjetër, duhet të jenë të vetëdijshëm për kufijtë që vendos Ligji i Punës në rastet e kontratave me afat të caktuar. E drejta për pushim të lehonisë është e garantuar vetëm për aq kohë sa ekziston marrëdhënia e punës.
Përfundim
Rasti në fjalë paraqet një precedent të rëndësishëm në jurisprudencën kosovare në lidhje me kontratat me afat të caktuar dhe të drejtat e lehonisë. Ai thekson rëndësinë e interpretimit të kujdesshëm të dispozitave ligjore në kontekstin e marrëdhënieve kontraktore dhe ofron qartësi për punëdhënësit dhe punëmarrësit njëkohësisht.
