Hedhja e Padisë si e Parakohshme për Shkak të Mos-Shterjes së Mjeteve Juridike

HEDHJA E PADISË SI E PARAKOHSHME PËR SHKAK TË MOS-SHTERJES SË MJETEVE TË BRENDSHME

Gjykata: Gjykata e Apelit të Kosovës

Data: 31.05.2022

Numri i lëndës: Ac.nr. 8041/2021

Fjalë kyçe: Hedhje e padisë si e parakohshme, mos-shterja e mjeteve të brendshme, procedura administrative, ligji i punës, ankimi paraprak.

PËRMbledhje e Rastit

Në një rast të shqyrtuar nga Gjykata e Apelit të Kosovës, një punësuare u njoftua më 18.09.2013 për mosvazhdimin e kontratës së punës. Në vend që të paraqiste ankesë paraprake te punëdhënësi, ajo drejtpërdrejt paraqiti padi në Gjykatën Themelore në Prishtinë më 10.10.2013, duke kërkuar rivendosjen në punë dhe kompensimin e pagave.

Gjykata Themelore hedhi padinë si të parakohshme me vendimin C.nr. 3730/18 të datës 18.11.2019. Ky vendim u vërtetua më pas nga Gjykata e Apelit përmes vendimit AC.nr. 8041/2021 të datës 31.05.2022.

DISPOZITAT LIGJORE TË APLIKUARA

1. Neni 78 - Mbrojtja e të drejtave për të punësuarin
   1. I punësuari duhet fillimisht t'i drejtohet punëdhënësit me kërkesë për të drejtat e shkelura.
   2. Punëdhënësi është i detyruar të japë përgjigje brenda 15 ditëve.
   3. Vendimi duhet t'i dorëzohet me shkrim brenda 8 ditëve.
2. Neni 79 - Mbrojtja e të punësuarit në Gjykatë
   1. Vetëm pas refuzimit të ankesës ose mungesës së përgjigjes brenda 15 ditëve, punësuari ka të drejtë të drejtohet në gjykatë brenda 30 ditëve pasuese.

Procedura e detyrueshme për paraqitjen e padisë

1. Paraqitja e ankesës së shkruar te punëdhënësi
2. Pritja e përgjigjes brenda 15 ditëve (ose verifikimi i heshtjes administrative)
3. Nëse ankesa refuzohet ose nuk përgjigjet, paraqitja e padisë në gjykatë brenda 30 ditëve pasuese

VENDIMI I Gjykatës së Apelit

Gjykata e Apelit vërtetoi vendimin e Gjykatës Themelore, duke theksuar:

"Në rastet kur punonjësi nuk i ka shfrytëzuar mjetet e brendshme juridike për mbrojtjen e të drejtave të tij... punonjësi nuk mund të ushtrojë padi. Kjo për faktin se punonjësi fillimisht duhet t'i drejtohet punëdhënësit të tij, me kërkesë-ankesë..."

Gjykata theksoi se paditësja kishte anashkaluar hapin thelbësor të paraqitjes së ankesës paraprake te punëdhënësi, duke kaluar direkt në procedurën gjyqësore. Ky parim është i përcaktuar qartë në Nenin 78 të Ligjit të Punës.

Në vend që të paraqiste ankesë te punëdhënësi pas njoftimit të 18.09.2013, paditësja paraqiti direkt padi në gjykatë më 10.10.2013, duke e bërë padinë të parakohshme dhe të palejueshme.

KOMENT DHE ANALIZË LIGJORE

Ky vendim thekson dy parime themelore të procedurës administrative në ligjin e punës:

1. Parimi i shterjes së mjeteve administrative: Para se të drejtohen në gjykatë, palët duhet të shterrin të gjitha mundësitë e zgjidhjes brenda strukturës së punëdhënësit.
2. Parimi i vazhdimësisë procedurale: Hapat procedurale duhen ndjekur në rendin e përcaktuar me ligj, pa anashkaluar asnjë fazë.

Konkluzionet praktike:

• Çdo kundërshtim ndaj vendimeve të punëdhënësit duhet të fillojë me ankesë të shkruar te ai
• Vetëm pas refuzimit të ankesës ose mungesës së përgjigjes brenda 15 ditëve mund të fillohet procedura gjyqësore
• Paraqitja e padisë pa këto hapa paraprake e bën atë të parakohshme dhe të palejueshme

Ky rast shërben si paralajmërim për të gjithë punësuarit që duan të mbrojnë të drejtat e tyre - respektimi i procedurave administrative është po aq i rëndësishëm sa drejtësia e pretendimeve në vetvete.