Gjykata Komerciale e Kosovës (Dhoma e Shkallës së Dytë) ka vërtetuar aktgjykimin me të cilin Shtëpia Botuese “Dukagjini” detyrohet të kompensojë autorin S.B. për shkak të shkeljes së të drejtave morale të autorit në tekstin shkollor "Matematika 2b".

Gjykata ka urdhëruar botuesin që brenda 7 ditëve të vendosë emrin e paditësit S.B. si bashkautor në kopertinën e librit dhe t'i paguajë atij shumën prej 5,000.00 € për dëm jo material.

Origjina e Kontestit

Paditësi S.B. kishte konstatuar se në kopertinën e librit "Matematika 2b me fletore pune për klasën e dytë", emri i tij ishte fshirë si bashkautor, duke lënë vetëm emrin e profesorit tjetër, R.Z. Ndonëse në faqen e parë të brendshme emri i tij figuronte, Gjykata vlerësoi se mungesa e emrit në kopertinë përbën cenim të personalitetit dhe të drejtës morale për t'u njohur si autor.

Shkelja Ligjore

Cenim i Nenit 18 të Ligjit për të Drejtat e Autorit, i cili përcakton se autori ka të drejtën ekskluzive të njihet dhe të shënohet si i tillë në veprën e tij.

Kompensimi

  • Dëmi jo material: 5,000.00 €
  • Kamatë ligjore: 8%
  • Shpenzime procedure: 1,302.80 €

Arsyetimi i Kolegjit të Gjyqtarëve

Kolegji i kryesuar nga gjyqtari Ramush Bardiqi hodhi poshtë pretendimet e shtëpisë botuese se kishte një "marrëveshje mes autorëve" për këtë formatim. Gjykata theksoi se:

  • Veprat e shkruara (libra, tekste shkollore) gëzojnë mbrojtje absolute ligjore.
  • Ekspertiza financiare e konfirmoi dëmin moral si "satisfaksion moral" për autorin e anashkaluar.
  • Botuesi nuk mund të ndërhyjë në pacenueshmërinë e veprës pa pëlqimin e shprehur të të gjithë bashkautorëve.
Rëndësia e këtij vendimi: Ky rast krijon një precedent të rëndësishëm për mbrojtjen e intelektualëve dhe krijuesve në Kosovë, duke dëshmuar se të drejtat morale (emri dhe reputacioni) janë po aq të rëndësishme sa të drejtat materiale (përfitimi financiar).

Konkluzioni

Ky aktgjykim i shkallës së dytë është i formës së prerë. Shtëpia botuese "Dukagjini" tashmë ka detyrim ligjor që të bëjë korrektimin e të gjitha kopjeve të kopertinës dhe të kryejë pagesën e dëmshpërblimit, duke vënë në vend dinjitetin profesional të autorit S.B.