Gjykata Supreme refuzon ankesën e Koalicionit Vakat për certifikimin e kandidates Ena Krasniqi
Kolegji i Gjykatës Supreme të Kosovës e ka refuzuar si të pabazuar ankesën e subjektit politik Koalicija Vakat, duke vërtetuar vendimin e Panelit Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa lidhur me mos-certifikimin e kandidates për deputete, Ena Krasniqi, në listën garuese për zgjedhjet nacionale.
Objekti i ankesës dhe kërkesa e subjektit politik
Koalicioni Vakat kishte kontestuar ligjshmërinë e vendimit të PZAP-së, duke kërkuar nga Gjykata Supreme që të detyrojë Komisionin Qendror të Zgjedhjeve të certifikojë kandidaten Ena Krasniqi për përfaqësim në kuadër të vendeve të garantuara për komunitetet jo-shumicë.
Vlerësimi kushtetues i Gjykatës Supreme
Gjykata Supreme ka vlerësuar se pretendimi sipas të cilit një kandidat mund të kandidojë për përfaqësim të një komuniteti të caktuar vetëm mbi bazën e origjinës etnike nga ana e nënës, nuk është në përputhje me rendin kushtetues të Republikës së Kosovës dhe as me standardet ndërkombëtare për mbrojtjen e pakicave.
Sipas Gjykatës, lejimi i një praktike të tillë do të rrezikonte keqpërdorimin e masave afirmative dhe do të cenonte përfaqësimin autentik të komuniteteve jo-shumicë, duke e shndërruar përkatësinë etnike në mjet të përkohshëm politik.
Standardet ndërkombëtare dhe Konventa Kornizë
Vendimi i Gjykatës Supreme mbështetet edhe në standardet e Konventës Kornizë për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare të Këshillit të Evropës, e cila kërkon që masat afirmative të zbatohen në mënyrë që të sigurojnë përfaqësim real dhe efektiv të komuniteteve, e jo deklarime formale pa bazë faktike.
Mungesa e provave për lidhje reale me komunitetin
Në rastin konkret, Gjykata ka konstatuar se kandidatja Ena Krasniqi nuk ka paraqitur asnjë provë konkrete që do të dëshmonte lidhjen e saj reale me komunitetin përkatës apo ndonjë angazhim të vazhdueshëm shoqëror, kulturor, politik apo institucional në mbrojtje të interesave të atij komuniteti.
Sipas Gjykatës, në mungesë të një angazhimi të tillë, pretendimi për përfaqësim mbetet deklarativ dhe pa bazë faktike, çka e bën të pamundur certifikimin në kuadër të vendeve të garantuara.
E drejta për t’u zgjedhur dhe masat afirmative
Gjykata ka theksuar se moslejimi i certifikimit në këtë rast nuk përbën shkelje të së drejtës për t’u zgjedhur, të garantuar me nenin 45 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës.
Kandidates nuk i ndalohet pjesëmarrja në zgjedhje në kuptimin e përgjithshëm, por vetëm kandidimi në kuadër të një mekanizmi të veçantë kushtetues, i cili është i rezervuar ekskluzivisht për anëtarët e komunitetit përkatës.
Një dallim i tillë, sipas Gjykatës Supreme, nuk përbën diskriminim, por është pasojë e drejtpërdrejtë e zbatimit të masave afirmative të parashikuara nga Kushtetuta për komunitetet jo-shumicë.
Rëndësia juridike e vendimit
Ky vendim i Gjykatës Supreme krijon një standard të rëndësishëm kushtetues dhe zgjedhor, duke qartësuar se përfaqësimi i komuniteteve jo-shumicë nuk mund të reduktohet në deklarim formal apo prejardhje biologjike, por duhet të bazohet në lidhje reale, identitet të qëndrueshëm dhe angazhim konkret për interesat e komunitetit përkatës.
