Raporti i FBI-së dhe aktakuza për sulmin në kanalin Ibër-Lepenc
Raporti i ekspertimit gjeologjik i Byrosë Federale të Hetimeve të Shteteve të Bashkuara (FBI), i datës 3 nëntor 2025, me referencë FBI/80-SP-C120 (ID e rastit SP-2478001), konstatoi se mostra e dheut e marrë nga çizmet e sekuestruara në shtëpitë e të pandehurve Jovan dhe Dragisha Viçentijeviq më 30 nëntor 2024, nuk dallon nga mostrat e dheut të marrë në vendin e ngjarjes në fshatin Varagë, tek kanali Ibër-Lepenc, ku ndodhi shpërthimi më 29 nëntor 2024.
Në bazë të provave të mbledhura, Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj tre personave, përfshirë dy vëllezërit J.V. dhe D.V., si dhe Igor D., me akuza që përfshijnë rrezikimin e rendit kushtetues përmes veprave terroriste, spiunazh dhe armëmbajtje pa leje. Njëri nga të akuzuarit përmendet si pjesëtar i Shërbimit Informativ Ushtarak të Serbisë (VBA).
Ekspertiza e FBI-së shkruan se mostrat referente të dheut të marra nga vendi i ngjarjes dhe nga oborret e shtëpive të të pandehurve nuk tregojnë dallueshmëri për sa i përket strukturës, ngjyrës dhe përbërjes, duke vërtetuar praninë e të pandehurve në vendin e shpërthimit.
Sipas aktakuzës, dy vëllezërit akuzohen se kanë vendosur dhe aktivizuar lëndën shpërthyese të lidhur me një çantë të vendosur në një shtyllë betoni të kanalit, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme në strukturën e betonit të kanalit Ibër-Lepenc. Si pasojë e shpërthimit, u ndërpre furnizimi me ujë të pijshëm për zona të ndryshme, u rrezikua prodhimi i energjisë elektrike dhe u shkaktua dëm material në vlerë prej 376,774.70 eurosh.
Prokuroria Speciale thekson se ngjashmëria e dheut në çizmet e të pandehurve me dheun e marrë pranë kanalit vërteton prezencën e tyre në vendin e ngjarjes dhe përfshirjen në shpërthim. Gjatë hetimeve, ekspertët e FBI/SHBA kishin pjesëmarrje dhe asistencë, duke siguruar mostra referente dhe duke ndihmuar në krahasimin e mostrave.
Aktakuza përfshin edhe pretendime për veprimtari spiunazhi; sipas Prokurorisë, J.V. akuzohet se ka rekrutuar dhe ka bashkëpunuar me një shërbim të huaj informativ, ka mbledhur dokumente të klasifikuara dhe ka kryer veprime që dëmtuan rendin dhe sigurinë e Republikës së Kosovës.
Sulmi mbi kanalin Ibër-Lepenc shkaktoi ndërprerje të furnizimit me ujë për disa komuna, pasi kanali transporton ujë nga liqeni i Ujmanit drejt rajoneve të Mitrovicës dhe Prishtinës. Autoritetet reaguan për të parandaluar dëme më të mëdha ndaj Korporatës Energjetike të Kosovës dhe operacioneve të lidhura me furnizimin me ujë dhe energji.
Ngjarja e 29 nëntorit 2024 cilësohet si sulm terrorist i përmasave të mëdha; sipas institucioneve të Kosovës, kjo është ngjarja e dytë e tillë pas sulmit në Banjskë më 24 shtator 2023, për të cilat institucionet e Kosovës kanë bërë përgjegjëse Serbinë. Deri më tani, autoritetet e Beogradit zyrtar nuk kanë dhënë përgjigje për kërkesat e bashkëpunimit hetimor nga Prokuroria Speciale e Kosovës.
