Aktgjykimi Rev.nr.286/21 - Kompensimi për Dhimbje Shpirtërore dhe Kufizimet Ligjore
Gjykata Supreme e Kosovës, në aktgjykimin Rev.nr.286/21 të datës 14 mars 2022, ka sqaruar kufijtë e së drejtës për kompensim jomaterial në rast të vdekjes së një të afërmi. Vendimi ofron një interpretim të qartë të neneve 183, 184 dhe 177 të Ligjit mbi Marrëdhëniet Detyrimore (LMD) si dhe të dispozitave përkatëse të Ligjit për Procedurën Kontestimore (LPK).
Përkufizimi i Personave që Kanë të Drejtë Kompensimi
Sipas nenit 184 të LMD-së, vetëm bashkëshorti, prindërit dhe fëmijët e të ndjerit kanë të drejtë në kompensim për dhimbje shpirtërore, pavarësisht nëse kanë jetuar bashkë. Vëllezërit, motrat dhe bashkëshortët jashtëmartesorë përfitojnë vetëm nëse kanë bashkëjetuar me të ndjerin. Gjyshërit dhe të afërmit e tjerë përjashtohen nga kjo e drejtë.
Kompensimi për Shpenzimet e Varrimit
Gjykata konfirmoi të drejtën për kompensim të shpenzimeve të zakonshme të varrimit sipas nenit 177 të LMD-së, edhe në mungesë të provave konkrete materiale, duke pasur parasysh vështirësinë për t’i siguruar ato në momente të rënda emocionale.
Shpjegim për Dhimbjet Shpirtërore dhe Ekspertizën
Gjykata theksoi se dhimbjet shpirtërore në raste të tilla janë të kuptueshme dhe nuk kërkojnë vërtetim përmes ekspertizës mjekësore, veçanërisht kur humbja ndodh në rrethana tragjike si aksidente komunikacioni.
Qëndrimi i Gjykatës ndaj Pretendimeve në Revizion
Gjykata nuk ka pranuar pretendimet e palës paditëse për zbatim të gabuar të së drejtës materiale, pasi ka konstatuar që gjykatat e shkallëve më të ulëta kanë zbatuar drejt dispozitat përkatëse të LMD-së dhe nuk janë bërë shkelje procedurale thelbësore.
Vlerësimi për Kompensimin e Dhimbjes Shpirtërore
Shumat e gjykuara janë konsideruar të përshtatshme për të siguruar satisfaksionin e nevojshëm për të dëmtuarit. Gjykata mori parasysh lidhjet emocionale, rrethanat e aksidentit dhe raportet familjare në Kosovë, duke vendosur për kompensime që përputhen me praktikën gjyqësore ekzistuese.
Ky aktgjykim shërben si pikë reference për rastet e ardhshme dhe ndihmon në harmonizimin e praktikës gjyqësore lidhur me kompensimin për dëmet jomateriale në rastet tragjike të humbjes së jetës së një të afërmi.
