Aktgjykimi Rev.nr.138/2021 – Kompensim për Shkelje të Lirisë dhe Nderit
Më 14 prill 2021, Gjykata Supreme e Kosovës ka marrë një vendim me rëndësi të veçantë për praktikën gjyqësore në fushën e kompensimit për dëmin jomaterial të shkaktuar nga privimi i paligjshëm i lirisë dhe cenimi i nderit të një individi. Aktgjykimi Rev.nr.138/2021 u bazua, ndër të tjera, në nenin 5 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, duke sqaruar qartë se synimi i kompensimit nuk është pasurimi, por ofrimi i satisfaksionit moral për të dëmtuarin.
Bazimi në Praktikën Evropiane
Gjykata Supreme referoi drejtpërdrejt praktikën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GJEDNJ), duke përmendur qëndrimin e kësaj gjykate se kompensimi për shkelje të nenit 5 të Konventës duhet të jetë i arsyeshëm, proporcional dhe jo i tepruar në mënyrë që të mos shndërrohet në mjet pasurimi. Vendimi i saj është harmonizuar me këtë qasje, duke pranuar se në rastet e cenimit të lirisë dhe nderit, shpërblimi financiar nuk duhet të jetë vetëm simbolik.
Kriteret për Caktimin e Kompensimit
Gjatë shqyrtimit, Gjykata vlerësoi disa faktorë kyç:
- Natyra e akuzës – shpërdorim i detyrës zyrtare
- Jehona mediatike dhe ekspozimi publik me pranga
- Pasojat psikike të vërtetuara me ekspertizë psikiatrike
- Qëndrimi 30-ditor në paraburgim dhe efekti në familje
- Periudha katërvjeçare e procedurës penale
Në fund, Gjykata vendosi që paditësi të kompensohet për dëmin jomaterial në shumën prej 3,600 euro, si dhe për dëmin material për pagesën e avokatit në procedurë penale në shumën prej 8,000 euro.
Mesazh për Juristët dhe Qytetarët
Ky vendim vendos një standard të rëndësishëm në jurisprudencën kosovare, sidomos në rastet ku shkeljet e të drejtave themelore nuk janë vetëm çështje procedurale, por ndikojnë drejtpërdrejt në jetën, reputacionin dhe mirëqenien psikologjike të individit. Aktgjykimi është shembull i drejtësisë së vonuar por jo të mohuar, dhe një precedent për raste të ngjashme në të ardhmen.
